De freelancemarkt is niet kapot: je hoeft niet terug in loondienst

Het is een geluid dat ik de laatste tijd vaker hoor. Freelancers die zeggen dat ze vrijwel alleen maar "geen zzp" zien bij opdrachten en dat freelancen nu "niet meer mogelijk" is. En dus maken ze de stap terug: ze gaan midlancen of terug in loondienst.

Ik begrijp de reactie. Maar terug in loondienst gaan is het verkeerde antwoord op de verkeerde vraag. De freelancemarkt is niet kapot. Er zijn nog steeds genoeg freelancers die gewoon aan het werk zijn, vaak tegen goede tarieven. Het probleem zit niet in de markt, maar in hoe en waar je zoekt.

Het probleem was er al, je merkte het alleen niet

De meeste freelancers die nu vastlopen, hebben altijd geleund op aanvragen van bureaus en brokers zoals Freelance.nl of Striive. Jaren geleden ging dat prima. Er was zoveel vraag dat het eigenlijk niet uitmaakte hoe je aan opdrachten kwam.

Dat een bureau 20 euro per uur op je tarief zette, waardoor je veel duurder werd voor de eindklant? Maakte niet uit.

Dat je zelf geen enkele directe ingang had bij opdrachtgevers? Ook niet.

Er kwam toch wel weer een nieuwe aanvraag binnen.

Leunen op die aanpak was altijd al een groot risico. Maar nu de markt krapper is, ervaar je de gevolgen van die afhankelijkheid.

De vijver waar jij al lange tijd uit vist staat onder druk

Als je genoeg marktvraag hebt, maakt een krappere markt veel minder uit. Als je 20 relevante opdrachten per maand voorbij ziet komen en de helft valt weg, dan heb je er nog steeds tien over en kun je nog steeds gewoon op een opdracht starten.

De freelancers die nu worstelen, hebben die basis niet op orde. Ze zien alleen wat bureaus en portals te bieden hadden. Nu die bron opdroogt, sta je dus met lege handen. Is het dan tijd om een nieuwe vijver op te zoeken of om te stoppen met vissen?

Je kijkt op de verkeerde plek

Brokers en portals richten zich vooral op de grootzakelijke markt en overheden. En juist daar vallen door DBA-angst bij opdrachtgevers veel freelance opdrachten weg.

Freelancers vormen op basis daarvan een beeld van de hele markt, terwijl het over een subset gaat.

Je hoort dan dingen als: "80 procent van de aanvragen is weggevallen." Maar dat klopt niet. Er is misschien 80 procent weggevallen op de portals. Dus binnen de overheid en het grootzakelijke segment.

Daaruit concluderen dat dit voor de héle markt zo is en dat freelancen niet meer haalbaar is, is simpelweg een verkeerde conclusie.

Dat is als hetero man een gay bar binnenlopen, geen vrouw vinden en concluderen: "Het is onmogelijk om een leuke vriendin te vinden, ik denk dat ik maar op mannen moet vallen."

Nee... je kijkt op de verkeerde plek.

Zo werkt het ook met IT-opdrachten. De opdrachten zijn er wel, maar voor een groot deel ergens anders: in het mkb, en in directe relaties met eindklanten.

Daar heb je veel minder last van het geen-zzp-verhaal. Wie daar gaat kijken, ziet een heel andere markt dan de freelancer die alleen portals afstruint en wacht op een belletje of DM van een cowboy recruiter.

Je luistert naar de verkeerde mensen

Een derde reden waarom freelancers de verkeerde keuze maken: ze laten zich leiden door wat ze op LinkedIn lezen. Daar roepen freelancers die zelf terug in loondienst zijn gegaan hoe slecht het allemaal is.

Maar dat zijn 9/10 keer freelancers die al 2,5 jaar bij 1 opdrachtgever zaten, nooit wat aan acquisitie deden en die, toen ze lastig een nieuwe opdracht vonden, geen flauw idee hadden hoe ze dat moesten aanpakken en daarom terug in loondienst zijn gegaan.

Het primaire probleem: te weinig marktvraag

De kern van het probleem is dus een gebrek aan marktvraag en geen contacten hebben bij eindklanten. Dát moet je oplossen.

Zolang je alleen afhankelijk bent van wat bureaus en portals je aanbieden, bepalen zij hoeveel kansen je krijgt. Dat maakt je kwetsbaar zodra de markt een beetje tegenzit.

Meer marktvraag betekent dat je weet wanneer er ingehuurd wordt in jouw specialisme. Dat opdrachten via meerdere kanalen naar je toe komen. Via directe contacten bij eindklanten, via het mkb waar de geen-zzp-drempel veel lager ligt, en via andere freelancers die al bij een opdrachtgever binnen zitten en jou kunnen aanbevelen.

Hoe meer van die kanalen je hebt, hoe minder het uitmaakt als er eentje opdroogt.

Het mooie is dat dit een vaardigheid is die je kunt leren. Het is geen kwestie van geluk of van wachten tot de markt weer aantrekt. Wie dit goed inricht, heeft niet alleen nu meer opdrachten, maar zit ook bij de volgende dip gewoon op een opdracht, terwijl anderen weer terug in loondienst gaan.

Het antwoord op geen-zzp-aanvragen is niet midlancen of loondienst

Dat is het verkeerde antwoord op de verkeerde vraag. Het probleem is primair niet de "geen zzp"-opdrachten maar te weinig marktvraag.

Maar als je marktvraag niet hebt en dus wel op die geen-zzp-opdrachten wilt reageren?

Dan kan je je gewoon laten payrollen. Dan kun je op precies dezelfde aanvragen reageren, zonder (meer dan) 30% van je tarief in te leveren, zonder dat je je vrijheid opgeeft en zonder dat je vastzit aan een werkgever.

Let bij payrolling wel goed op wie je kiest en hoe ze een berekening opstellen. Veel payrollers rekenen met veel meer uren dan je praktisch maakt en verhullen extra "kosten" die niet direct zichtbaar zijn, waardoor je minder overhoudt. Zeker bureaus die payrolling erbij zijn gaan doen, verhullen vaak hun marge in werkgeverslasten.

Boven alles moet je payrolling dus eigenlijk niet eens nodig hebben omdat je marktvraag goed zit. Maar het kan een uitweg zijn als dat gewoon niet zo is.

Overigens is er óók voor payrolling een beter alternatief met een constructie via een BV. Die werkt net anders dan payrolling, maar zorgt ervoor dat je gemiddeld zo'n 2.000 euro netto per maand meer overhoudt.

Dit kan misschien allemaal wat overweldigend zijn, maar daarom doen we met Next Level dus wat we doen: freelancers wegwijs maken in deze markt.

Kortom: een geen-zzp-aanvraag is geen reden om te stoppen met freelancen. Het is hooguit een reden om je contractvorm slim te kiezen.

Wat terug naar loondienst je echt kost

Het grootste nadeel van teruggaan is dat je het onderliggende probleem niet oplost. Je wacht tot de markt weer aantrekt, gaat dan weer freelancen, en bij de volgende dip sta je weer op dezelfde plek. Zo word je nooit een freelancer die op lange termijn bestendig is.

Wie nu doorzet en het probleem wél oplost, heeft daar direct en later profijt van.

Op korte termijn: je verdient meer, houdt je aftrekposten, je cv blijft sterk en je werkt tegen een echt freelancetarief. Je levert geen 30 procent van je uurtarief in bij een midlancepartij.

Op lange termijn: je bouwt structureel marktvraag op, zit consistenter op opdracht en kunt hogere tarieven onderhandelen.

Wat je wél moet doen

Het antwoord is niet stoppen, maar je aanpak fixen. Concreet betekent dat:

1. Kijk op de juiste plek. Richt je meer op het mkb en minder op alleen grootzakelijk en overheid.
2. Bouw directe contacten op met eindklanten. Daar komen de opdrachten vandaan die niet via 200 andere freelancers lopen.
3. Zorg voor voldoende marktvraag. Zodat een lastigere markt je niet meteen uit het veld slaat.
4. Gebruik je netwerk om vooraan in de rij te staan. Ook bij opdrachten die je op portals ziet.

Dat laatste is misschien wel het krachtigste punt. Als je op een portal reageert, sluit je achteraan aan, samen met honderden anderen. Maar als je iemand kent die al bij die opdrachtgever zit, kan die naar de manager lopen en zeggen: "Jullie hebben deze aanvraag uitstaan. Ik ken Peter, dat is een goede gast." Dan sta je ineens vooraan.

Hoe je hier concreet mee aan de slag kan

Als je niet weet hoe je dit zelf tot stand moet brengen, dan is dit precies waar wij al jarenlang freelancers mee helpen: zorgen dat je genoeg marktvraag hebt, direct binnenkomt bij eindklanten en ook in slechtere tijden op opdracht blijft. Wat de oorzaak van die slechtere tijd ook is.

Voor wie is het? Voor IT-freelancers, en mensen die al een tijd freelancen, die het gevoel hebben dat ze niet boven op de markt zitten en nog steeds worstelen met het vinden van opdrachten.

Hoe werkt het?

• Een trainingsprogramma waarin je leert hoe je marktvraag creëert en direct bij eindklanten binnenkomt.
• Wekelijkse coachingscalls om je vragen en situatie concreet door te nemen.
• Een actieve community waar je vragen stelt die beantwoord worden door coaches met meer dan 5 jaar ervaring in de markt, en waar leden opdrachten posten en onderling uitwisselen.
• Een wie-zit-waar-overzicht waarin je ziet welke leden bij welke opdrachtgever zitten of hebben gezeten. Zie je een aanvraag bij bijvoorbeeld ABN AMRO? Dan zie je meteen wie je kan benaderen om je aan te bevelen.
• Payrolling en een BV-alternatief voor de situaties waarin een opdracht niet op zzp-basis kan.

Veel van onze leden starten via andere freelancers op een opdracht. Dat is echt de sweet spot: warme introducties in plaats van anoniem solliciteren.

Wat levert het op? Meer opdrachten via eigen kanalen, minder afhankelijkheid van bureaus, een beter tarief zonder tussenpartij die meeverdient, en de zekerheid dat je ook een mindere markt doorkomt.

We doen dit al jarenlang, en dat is terug te zien in de cijfers:

• Meer dan 130 freelancers geholpen
• Meer dan 500 intakes gegenereerd bij eindklanten
• Meer dan 90 opdrachten onderling uitgewisseld binnen de community
• Meer dan 700 directe ingangen bij eindklanten

Alleen al in de afgelopen drie maanden zijn er vier leden via elkaar op een opdracht gestart.

Twijfel je of freelancen nog zin heeft?

Voordat je terug in loondienst gaat of tekent bij een midlancepartij: laten we eerst kijken wat er in jouw situatie écht misgaat. Vaak is het veel beter op te lossen dan je denkt.

Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek en ontdek hoe je weer grip krijgt op je opdrachten.